بنیاد سینمایی فارابی
تاریخ: 07 آذر 1400
یادداشتی بر فیلم «رمانتیسم عماد و طوبی»

در جست‌وجوی ژانری تازه در سینمای ایران

  • کد خبر: 109443
  • تعداد مشاهده خبر: (231)
  • نویسنده: مریم جودکی
  • گروه خبر: يادداشت

هنرآنلاین: در سینمای ایران که خبری از ژانرهای تازه نیست و دوگانه درام اجتماعی و کمدی تمام سینما را به دونیم تقسیم کرده است، «رمانتیسم عماد و طوبا» فیلمی جسورانه در تجربه ژانر کمدی عاشقانه محسوب می‌شود. در این ژانر در سینمای جهان نمونه‌های شناخته شده‌ای همچون «آپارتمان» بیلی وایلدر و «آملی» ژان پیر ژونه وجود دارد اما کمدی عاشقانه ژانری است که در سینمای ما تحویل گرفته نشده است و فقط گاهی کمدی‌های شلخته و مزه‌پران توانسته‌اند خودشان را به این ژانر سینمایی نزدیک کنند، درحالی که فاقد درک روشنی از اختصاصات ژانریک کمدی عاشقانه بوده‌اند. به همین اعتبار باید «رمانتیسم عماد و طوبا» را تجربه‌ای در جست‌وجوی ژانری تازه در سینمای ایران دانست که در آن مختصات ژانر کمدی عاشقانه در کلیت اثر حفظ شده است، هرچند که مانند هر تجربه تازه‌ای فاقد مشکلات خاص خود نیست.

«رمانتیسم عماد و طوبا» در ۱۶ اپیزود ساخته شده است و پیش‌درآمد، رشد، باغ آلبالو، شیدایی، همدلی، ازدواج، مسایل احمقانه، لذت‌ها و خوشی‌ها، قهرها و دلخوری‌ها، یک سال اول، خط باریک قرمز، ارغوان، زلافه، جانِ دل، دوسال بعدی و بلوغ عناوین فصل‌های آن را تشکیل می‌دهد. همانطور که از اسامی اپیزودها برمی‌آید فیلم به دنبال نگاهی خلاقانه به موضوع رابطه است و صحنه‌هایی از یک ازدواج را به همراه پیش‌درآمد و رویدادهای پس‌‍ از آن مورد توجه قرار می‌دهد تا نگاهی به یک دوران طولانی و البته مهم جوان‌های ایرانی داشته باشد.

«رمانتیسم عماد و طوبا» داستانی ایرانی دارد که در آن  مصائب و مسائل عمومی از جنس مشکلات اجتماعی و اقتصادی و روابط عاطفی حی‌ و حاضر جامعه را با زبانی کمدی بیان می‌کند تا بتواند با نگاهی شیرین نشان دهد که در یک روند طولانی از عمر چه بر سر یک عشق و در نهایت چه بر سر یک ازدواج می‌آید.

«رمانتیسم عماد و طوبا» فیلمی وامدار کتاب است. فیلم به یک نویسنده تقدیم شده است. زنده‌یاد اصغر عبدالهی نویسنده و فیلمنامه‌نویس مطرحی بود که اشتیاق وافری به کتاب خواندن و داستان نوشتن داشت. علاوه بر این مدام در روند و در حاشیه فیلم  حضور کتاب‌ها اثرگذار است و کتابخانه انتخاب شده برای شخصیت‌ها بخشی از جهان ذهنی و عینی آن‌ها را می‌سازد. نقش کتاب در این فیلم به حدی پررنگ است که حتی ببینده اهل کتاب را به چشم‌چرانی در بین کتاب‌ها و قفسه‌ کتابخانه ترغیب می‌کند. ضمن این که شیرینی روایت و بیان روایی و در نهایت مفهومی که فیلم از رابطه و معنای زندگی منتقل می‌کند به شیرینی کتابهای آلن دوباتن بویژه کتاب«جستارهایی در باب عشق» این نویسنده است. چرا که به اذعان فیلمساز فضای فیلم ملهم از نوشته‌های دوباتن فیلسوف است. جالب اینجاست که کاوه صباغ‌زاده به جای اقتباس از یک اثر داستانی به آثار یک نویسنده غیر داستانی وفادار است. همان‌طور که داریوش مهرجویی در «هامون» کتاب فلسفی «ترس‌و لرز» سورن کی‌یرکگور را پیش نظر داشت.

«رمانتیسم عماد و طوبا» عناصر زیادی دارد تا بیننده مشتاق سینما را به خود جلب کند:

- رعایت قواعد ژانر نشان می‌دهد که فیلمساز فیلم ژانریک را می‌شناسد و سعی در ارائه فیلمی در ژانر کمدی عاشقانه دارد.

- بعلاوه، فیلم از نظر داستان اپیزودیک و در نگاه اول پاره‌پاره است اما در اصل پیرنگی واحد و منسجم دارد که می‌خواهد صحنه‌هایی از عشق و ازدواج و ادامه ارتباط را در ۹۰ دقیقه مطرح کند. تقسیم و تکه‌تکه کردن یک ایده یکپارچه در تکه‌های متکثر به زیبایی هنر مرصع است که جواهرات قیمتی را روی ظروف، زیورآلات و اشیاء تزئینی می‌نشاند. هرچند که فیلم می‌توانست داستانک‌های خلاقانه‌تری را برای معرفی اپیزودها انتخاب کند.

- همچنین فیلم خیال و رویا را به عنوان یک مولفه اصلی مطرح می‌کند تا فراموش نکنیم که رویا و قهرمان دو عنصر اصلی جذب مخاطب و ساخت سینما به عنوان صنعت سرگرمی هستند که مخاطب عام و خاص نمی‌شناسد و برای همه گیرایی دارد.

فیلم سینمایی «رمانتیسم عماد و طوبی» به کارگردانی مهدی صباغ‌زاده به تازگی اکران خود را در سینماهای سراسر کشور آغاز کرده است.