مقدمه
گردآوری مجموعه‌ی گفت‌وگوی 26 تدوینگر درباره تجربه‌هایی در هنر و فن تدوین فیلم، خواننده را وا می‌دارد تا به دنیای پنهان و ناشناخته این هنر گام بردارند. درباره اهمیت کارگردان در سینما هیچ‌کس تردیدی به خود راه نمی‌دهد. پس در این مجموعه به حرفه‌ای از سینما می‌پردازیم که از دنیای تألیف فاصله گرفته و به حیطه‌ی یکی از خلاقانه‌ترین عرصه‌های فیلم‌سازی نزدیک شده است.
تماشاگران جدی سینما حرفه‌ی نویسندگی، تهیه‌کنندگی، طراحی صحنه و لباس، فیلم‌برداری و آهنگ‌سازی فیلم را به خوبی تشخیص می‌دهند. اما با اتفاقی که در اتاق تدوین می‌افتد آشنا نیستند و همواره نقش تعیین‌کننده تدوینگر در هاله‌ای از ابهام باقی مانده است.
ماهیت تدوین در آشکار نبودن و پنهان ماندن است. هرچه تدوین کم‌تر رخ بنمایاند، نتیجه به فیلمی، بهتر و منسجم‌تر می‌انجامد.
برخلاف سایر مشاغل سینمایی، تدوین کم‌تر دیدنی است و همین خاصیت گاه تماشاگر را دچار این بدفهمی می‌کند که نکند اصلاً در مرحله‌ی تدوین کاری صورت نمی‌گیرد. شاید خود به خود، همه چیز همین‌قدر خوب سر جای خودش قرار گرفته است.
خیلی‌ها به اشتباه اعتقاد دارند که در مرحله تدوین فقط اضافات حذف می‌شوند و همه چیز براساس خواسته‌ي کارگردان سرجای درستش قرار می‌گیرد.
اما در حقیقت تماشاگر از طریق تدوین و به کمک آن به قابلیت‌های  اصلی و پالوده‌شده‌ بازیگری، نویسندگی و فیلم‌برداری دست مي‌یابد.
سامان دادن و ساخت و پرداخت هزاران بخش پراکنده و مجزا در کنار هم و انسجام‌بخشیدن از قابلیت‌های تدوین است.
مجموعه‌ی این گفت‌وگوها درهای بسته اتاق تدوین را به روی مخاطب می‌گشاید. گفت‌وگو با تدوینگران ایرانی به کوشش و تلاش آقای روح‌اله هاشمی به نتیجه رسیده است. گفت‌وگو با تدوینگران غیرایرانی با انتخاب من و تلاش مترجمان پرحوصله و صبور به انجام رسیده است.
مسئولیت هر قصور و کاستی در این کار با من است. از همکاری تمام دوستان در انتشارات فارابی سپاسگزارم.

بهرام دهقانی
پاییز 1389

بخش اول: تدوینگران ایرانی
گفت‌وگو با ژیلا ایپکچی، حسن حسندوست، حسین زندباف، هایده صفی‌یاری، نازنین مفخم، شیرین وحیدی

بخش دوم: تدوینگران خارجی
آرتور اشمیت، دیدی آلن، سوزای ای. مورس، دیوید برترتون، تام رالف، ویلیام رینولدز، رودی فر، مایکل کان، هارولد کرس، جری گرینبرگ، اوان لاتمن، لو لومباردو، کارول لیتلتون، ریچارد مارکس، موری واین تروب، آن وی. کوتز، رالف وینترز، ریچارد هالسی، تینا هرچ، آلن هیم

سخن نخست / موسی این جا به امید قبسی می آید
مقدمه / شهرام جعفری نژاد
سیر تاریخی
طریقه عملی نمایش های اخلاقی (اقتباس از ادبیات کهن و قصه های عامیانه) / عباس بهارلو
تاریخچه اقتباس ادبی در سینمای ایران / عباس بهارلو
بررسی تطبیقی شاخص ترین اقتباس های ادبی سینمای ایران (شب قوزی، شوهر آهو خانم، گاو ، آرامش در حضور دیگران، داش آکل، تنگسیر، خاک، شازده احتجاب، بوف کور، سایه های بلند باد) / شهناز مرادی کوچی
نفرین و ملکوت / عباس بهارلو
دایی جان ناپلئون، دایره مینا و ناخدا خورشید / محمد بهارلو
ابریشم و تیغ (رابطه دوسویه با ادبیات داستانی در سینمای پس از انقلاب) / مجید عاصمی
ساختار شکنی از منظر روایت ادبی در سینمای ایران پس از انقلاب / سیاوش گلشیری
دیدگاه ها
ساخت شکنی اقتباس / احمد احسان
سینما یا واقعیت گرایی ادبیات؟ / شاپور عظیمی
جای خالی ادبیات معاصر در سینمای ایران / لادن نیکنام
پرتوی از پاره آتش (اقتباس از قصص قرآن) / مهرزاد دانش
بررسی موردی
اقتباس ادبی در سینمای مهرجویی / بهزاد عشقی
گفت و گو با داریوش مهرجویی / پرویز جاهد
گفت و گو با هوشنگ مرادی کرمانی / زاون قوکاسیان
تجربه اقتباس از "قصه های مجید" / کیومرث پوراحمد

مقدمه / بابک تبرایی
هفت دلیل برای پیگیری مطالعه ژانر /وس گرینگ / بابک تبرایی
تعاریف ژانر / استیو نیل / بابک تبرایی
وسترن / تامس شاتز / سعید خاموش
وسترن / استیو نیل / سعید خاموش
فیلمهای رزمی جنگ دوم جهانی / کاترین کین / آرش جلال منش
فیلمهای جنگی / استیو نیل / آرش جلال منش
فیلمهای حماسی و فیلمهای مجلل / استیو نیل / پوپه میثاقی
فیلم ترسناک / جرالد سی. وود / شاهین سبحانی
فیلم ترسناک / استیو نیل / شاهین سبحانی
فانتزی / دیوید جنینگز / ساره ارض پیما
فیلم مشکل اجتماعی / چارلز جی. مالند / امیر امجد
فیلمهای مشکلات اجتماعی / استیو نیل / امیر امجد
فیلم های نوجوانان / استیو نیل / پوپه میثاقی
فیلم زندگی نامه ای / کرولین اندرسون / محسن کیانی
زندگی نگاره / استیو نیل / محسن کیانی
فیلم نگاری ژانرها

نشست و گفت وگو
تاریخچه
مکاتب انیمیشن
انیمیشن و موسیقی
یادداشت هایی بر انیمیشن
انیمیشن و ادبیات
مبانی
فانتزی
تکنیک
طراحی
کاربرد انیمیشن
پژوهش
کمیک استریپ
سیاست
انیمیشن دوبله
نمایش عروسکی

هنر مدرن و فلسفه مدرن / هاروی کر می یر / ترجمه ی فتاح محمدی
محدودیت های فلسفی فیلم / بروس راسل / ترجمه ی آرش جلال منش
همذات پنداری و احساسات در سینمای روایی / بریس گوت / ترجمه ی بابک تبرایی
مشکل انتخاب های فراوان دی وی دی / ترنس رافرتی / ترجمه ی کاوه سجودی
ژیژک: رودررو با امر واقعی / نوشته مازیار اسلامی
همشهری کین و ماهیت شخص ایان جاروی / ترجمه ی امیر احمدی آریان
فرانکنشتاین فلسفه و معنای حیات / ترجمه ی آرش جلالی
مناسبات میان فلسفه و فیلم کارن هانسن / ترجمه ی طیب خوانساری
اصل ایده ی سینمای ملی جینی چوی / ترجمه ی بابک تبرایی
بعد ماوراالطبیعه ی هنر دینی، تعمقی در باب متنی از سن توماس آکویناس / نوریس کلارک / ترجمه ی امید نیک فرجام
تصویر و رویا در سینما / اف. ای. اسپارشات / ترجمه ی آرش جلال منش
فیلم نامه دود / پل اوستر / ترجمه ی بابک تبرایی
ساخته شدن "دود" / گفت و گوی آنت اینسدورف با پل اوستر / ترجمه ی بابک تبرایی
جان به لب[فیلم نامه] / پل اوستر / ترجمه ی بهرنگ رجبی
یادداشت هایی برای بازیگران / شکل گیری و اجرای "جان به لب" / پل اوستر / ترجمه ی مریم رجبی و مینا رجبی
لولو روی پل [فیلم نامه] / پل اوستر / ترجمه ی بهرنگ رجبی
ساختن "لولو روی پل" / گفت و گوی ربکا پرایم با پل اوستر / ترجمه ی بابک تبرایی

بخش اول: مدرن سازی و سینمای مستند ایران
پیش گفتار
پرسش هایی درباره سینما مستند ایران / میراحمد میراحسان
شیوه شناسی / محمد تهامی نژاد
پرسش هایی درباره تاریخ سینمای مستند ایران / روبرت صافاریان
مدرنیزم، تبلیغات و سینمای مستند / همایون امامی
مدرنیزاسیون و سینما (ی مستند) ایران / محمد سعید محصصی
فرماسیون اجتماعی / اقتصادی / سیاسی ایران و سینمای مستند / میراحمد میراحسان
مورفولوژی سینمای مستند ایران / علی ارکیان
مروری بر چشم انداز سینمای مستند ایران / محمد سینا
تولید فیلم های مستند و خبری 1965 - 1950 اثر: محمد علی ایثار / برگردان: محمد سعید محصصی
شکل گیری سینمای مستند در ایران / علی ارکیان
افسون زدایی سینمای مستند / میراحمد میراحسان
سینمای مستند و مدرنیسم / محمد سینا
بخش دوم: نردبانی از عاج و فلز
مجموعه بحث های همایش " انسان، صنعت، فرهنگ و سینمای مستند"

همیشه به راز و رمز عشق می‌ورزم / مصاحبه با آریل دورفمن
آرزوهایی باورپذیر در چهره‌ی رویاهایی عمیق / بررسی رمان اعتماد
رویارویی هراس‌انگیز با سایه‌هایمان / بررسی روان‌شناسانه فیلم مرگ و دوشیزه
در باب واقعیت / جستاری در مانایی و میرایی رئالیسم جادویی
ضرورت وجود «دیگری» / نقد فرهنگی رئالیسم جادویی
نام تو را در ناامیدی نمی‌طلبم! / سینمای شیلی در انقلاب و تبعید
حوزه‌ای چالش‌برانگیز برای مبارزه فرهنگی / سینمای شیلی در سال‌های تبعید
بازآفرینی خوش‌بینی در دوران جدید / سینمای معاصر آرژانتین
سینمای مردم‌پسند و سیاست مردم‌گرا / تعامل سینما و حیات نوین سیاسی در آرژانتین
هجوم تمام عیار فیلم‌های خارجی / گزارشی از وضعیت سینمای آرژانتین
سینما: مسیری درون توسعه نیافتگی / گزارشی از سینمای برزیل
برزیلی‌ها از تاریخ رنج می‌برند / گفت‌وگو با سوزانا آمارال درباره فیلمسازی، دولت و روابط اجتماعی در برزیل
افول، بازسازی و بازگشت دوباره تجارت / سینمای مکزیک: 1960 تا 1980
رشد موازی دوگونه‌ی متفاوت در رسانه‌ی سینما / سینما و انقلاب در کوبا (بیست‌و پنج سال نخست)
مرگ حقیقت نیست / تاریخ و فرم در سینمای کوبا
برآیند تلاقی هم‌زمان نیروهای داخلی و خارجی / چالش‌های سیاسی سینمای کوبا
از ستاره‌های تنها و قلب‌های شکسته / گرایشات فیلم / ویدئوسازی زنان پورتوریکو
تصاویر آندی / نگاهی به سینمای کشورهای بولیوی، اکوادور و پرو
منشأ سینمای ملی / انقلابی / نگاهی به سینمای کشورهای نیکاراگوئه و ال سالوادور
میراث سینمای نوین آمریکای لاتین / مقدمه‌ای بر سینمای مستند ساندینیستا

روان‌کاوی
اصول روان‌کاوی رابرت استم، رابرت بورگون و سندی فیلتر من / ترجمه آرش معیریان
جنسیت در تنگناهای دال / ژاک لاکان / ترجمه محمدرضا رضوی
چرخش لاکان به فروید / ژان میشل راباته / ترجمه احسان نوروزی
قاتل زنجیره‌ای به مثابه ]تیپ[ شخصیتی / مارک سلت رز / ترجمه امید نیک‌فرجام
روان‌کاوی و سینما
قاره‌های سیاه: معرفت‌شناسی تفاوت نژادی و جنسی در روان‌کاوی و سینما / مری آن دوان / ترجمه فرزان سجودی
غیبت و فقدان: طرد مادر / قصه خانوادگی، بازنمایی خانواده در سینمای دهه 1980 هالیوود / سارا هاروود / ترجمه علی عامری
موسیقی فیلم و سه حوزه ژاک لاکان / رابرت اسپند / ترجمه نیما رازی
مطالعات روان‌کاوانه‌ی فیلم
چرا عکاس نمی‌بیند: لاکان، ابژه کوچک، و نگاه خیره در آگراندیسمان آنتونیونی / میکائیل برون اورلیان / ترجمه حمید سمیع عادل
درباره بزرگراه گم شده: لینچ و لاکان، سینما و آسیب‌شناسی فرهنگی / برند هرز وگنرات / ترجمه نیما ملک‌محمدی، امیر احمدی آریان
خوانش جمعی مراکش، اثر جوزف فن اشترنبرگ / هیئت تحریریه کایه دو سینما / ترجمه امید نیک‌فرجام
روان‌کاوی، نظریه فیلم، و مورد جان مالکوویچ بودن / دانا دراگونیو / ترجمه امید نیک‌فرجام
مدرنیته، فیلمی از هیچکاک / پیتر جی. هاچینگز / ترجمه شهریار وقفی‌پور
پدری که کاملاً نمرده است / ملادن دالر / ترجمه نیما ملک‌محمدی
مساحی جنایت / ایده‌هایی درباره فیلم اره جیمز ون / ژرژباتای / ترجمه امیر احمدی آریان
عقیم کردن به عنوان درمان / نگاهی به فیلم باشگاه مشت‌زنی / شان گاتیر / ترجمه ماندانا مشایخی
آیا بیلدرانر فیلمی زن‌ستیز است / سیمون اچ. اسکات / ترجمه آران قادرپور
تمثیلی روان‌شناختی از ادوارد دست‌قیچی تیم برتون / کری سپمسون / ترجمه علیرضا طاهری عراقی
نگاه خیره چشمان بازسته / مارتی فیربرن / ترجمه پوپه میثاقی
عشق غریب کوبریک / بررسی چشمان بازبسته فیلمی از استنلی کوبریک / لوئیس مناند / ترجمه فتاح محمدی
فرافکنی‌های خیال‌پردازانه‌ی روان چندگانه در فیلم‌های «هشت‌ونیم» و «سال گذشته در مارین باد» / گراهام پارکز / ترجمه علی شیخ مهدی

نگاهی به سیر سینمای کودک در ایران / سلیمان شریف‌پور / هادی شاه‌علی
تاریخچه سینمای کودک و نوجوان ایران / علی دادرس
خانه دوست کجاست؟ / نگاهی به موقعیت سینمای کودک و نوجوان ایران / احمد طالبی‌نژاد
تجربه زندگی، تجربه سینما/ کودک: بازخوانی سینمای کودکان در پرتو «جامعه نمایش» / احمد میراحسان
آنچه سینمای کودک ایران ندارد / آسیب‌شناسی سینمای کودک و نوجوان امروز در ایران / سعید مستغاثی
فیلم‌ـ باوری در سینمای کیارستمی / با نگاه به سه فیلم عباس کیارستمی (تجربه، اولی‌ها، دندان درد) / شاپور عظیمی
همراه ملک جمشید، در امتداد جوی آبی که گل‌های صورتی با خود می‌آورد / نیم‌نگاهی به رودررویی واقعیت و خیال در قصه‌های سینمایی کودکانه ایرانی / شهرام اشرف‌ابیانه
ترانه در فیلم‌های انیمیشن / الن بسن / ترجمه فرناز خوشبخت
انیمیشن و تمثیل / الن یسین / ترجمه فرناز خوشبخت
مروری کوتاه بر گذشته، حال و آینده انیمیشن در ایران / فرناز خوشبخت
باید قصه‌های خودمان را پیدا کنیم / گفت‌وگو با ابراهیم فروزش، فیلمساز کودک و از مؤسسین اولیه مرکز سینمایی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
جای خالی سینمای نوجوان / گفت‌وگو با رسول صدرعاملی، نویسنده، کارگردان و تهیه‌کننده فیلم‌های نوجوانان
هیچ‌گاه در داوری توصیه‌پذیر نبودم / گفت‌وگو با ابوالحسن داودی، فیلمساز و عضو هیأت داوران سه دوره جشنواره کودکان و نوجوانان اصفهان
حضور جدی آموزش و پرورش در عرصه سینمای کودک / گفت‌وگو با محمدعلی طالبی، فیلمساز کودک و نوجوان
انیمیشن، پیش‌پرده یا لیدر فیلم نیست / گفت‌وگو با عبدالله علیمراد، سازنده‌ فیلم‌های انیمیشن کودکان
پیش به سوی نهضت ساخت انیمیشن‌های بلند / گفت‌وگو با بهروز یغماییان، فیلمساز انیمیشن
باید به دنبال هدف و چشم‌اندازی مشخص باشیم / گفت‌وگو با فریال بهزاد، فیلمساز کودکان

گوتیک در فرهنگ غربی / جرالد اچ. هاگل / ترجمه بابک تبرایی
1848: تجاوز به عقلانیت / ژوزه ب. مانلیئون / ترجمه شهریار وقفی‌پور
داستان‌های گوتیک بریتانیایی 1885 تا 1930 / کلی هری / ترجمه علیرضا طاهری عراقی
عجیب‌الخلقه‌ها / ماری روسو / ترجمه شهریار وقفی‌پور
پیشگفتاری بر ترسناک‌های امریکایی / گرگوری ای. والر / ترجمه امید نیک‌فرجام
پیشگفتاری بر تخیل هیولایی / ماری الن ـ اوئه / ترجمه شهریار وقفی‌پور
داستان گوتیک و نوشتار رمانتیک در بریتانیا / مایکل گیمر / ترجمه امیر احمدی آریان
سکوت بره‌ها: طبقه‌بندی‌ها و تمایزهای فرهنگی ژانر / مارک جانکویچ / ترجمه زهرا نوحی
چرا فیلم ترسناک؟ / لذت‌های غریب ژانری عامه‌پسند / اندرو تودر / ترجمه علی عامری‌مهابادی
بازار وحشت / بازاریابی و اقبال سینمای کلاسیک وحشت / لونا برنستاین / ترجمه زهرا نوحی
وحشت لذت: فیلم ترسناک معاصر و نظریه پست‌مدرن / تانیا مادلسکی / ترجمه احسان نوروزی
گوتیک معاصر: چرا به آن احتیاج داریم؟ / استیون برام / ترجمه پوپه میثاقی
تایپ خون‌آشامی / دراکولا و رسانه‌های آن / جنیفر وایک / ترجمه‌ی شهریار وقفی‌پور
فیلم‌نامه‌ی پیوست
فیلم‌نامه‌ی درخشش / استنلی کوبریک و رایان جانسن / ترجمه بابک تبرایی

سینمای ایران
روان کاوی و سینما
ژانر
نگره
زبان شناسی سینما
روایت در سینما
کارگردانی
نقد

سینمای ایران
نگره
سینما و ادبیات
سینما و دین
نشانه شناسی و سینما
روان کاوی و سینما
روایت در سینما
بازیگری در سینما
ژانر در سینما

جستار
موج ها و جریانهای اصلی سینمای هفتاد ساله ی ایران / رضا درستکار
پیدایش ژانر در سینمای صد ساله ی ما / میر احمد میر احسان
آینه های روبه رو / مخاطب و فیلم ساز در سینمای ایران / شاپور عظیمی
سنخ شناسی مخالفان سینما در ایران / محمد حسین آسایش
سینمای فارسی / علی علایی
نگاهی به نقش کودک در سینمای ایران / مهرناز تهرانی
ارتباط سینما با ادبیات در تاریخ یکصد ساله ی سینمای ایران / سعید مستغاثی
برداشت اول / تهماسب صلح جو
گفت و گوها
سینما؛ یک وسیله ی ارتقای تفکر / گفت و گو با احمد الستی
نقد باید نهادینه شود / گفت و گو با نوشابه امیری
فیلم های هنری تاریخ سینمای هر کشوری را می سازد / گفت و گو با عزت اله انتظامی
رشد سینمای ایران موفقیت در بازارهای جهانی است / گفت و گو با محمد تهامی نژآد
سینمای امروز ما تنوع می خواهد تا یکنواخت نشود / گفت و گو با خسرو سینایی
نقد روی فیلم ساز اثر ندارد / گفت و گو با مسعود فراستی
زندگی فیلم، جدا از کارگردان آن است / گفت و گو با بهمن فرمان آرا
فیلم فارسی برای خودش یک سبک بود / گفت و گو با پرویز کیمیایی

سینمای ایران
فیلم و فلسفه
جامعه شناسی و سینما
روان کاوی سینما
ادبیات و سینما
تحلیل ساختاری
سینما و فرهنگ
سینما و دین
نوشتار / سینما

سینمای ایران
فیلم و فلسفه
جامعه شناسی و سینما
روان کاوی و سینما
موسیقی فیلم
بازیگری
تکنیک و سینما
نظریه و سینما

سینمای ایران
کارگردانی
نگره مولف
فیلم و فلسفه
نظریه های انتقادی
بازیگری
سینما و ادبیات
مدرنیسم در سینما
چشم انداز